96 resultaten voor Palliatieve zorg gevonden

Samenwerken voor goede palliatieve zorg voor dak- en thuislozen

Palliatieve zorg voor mensen die dak- of thuisloos zijn is niet veel anders dan ‘gewone’ palliatieve zorg. Er zijn echter wel specifieke aandachtspunten. In dit artikel beschrijven we deze aandachtspunten, die zijn ontleend aan een recent ontwikkelde handreiking Palliatieve zorg voor mensen die dak- of thuisloos zijn.

Lees het artikel

Kennis over palliatieve zorg onder de maat

Proactieve, palliatieve zorg vraagt naast het bespreekbaar (durven) maken van de laatste levensfase, allereerst kennis over de markering van de palliatieve fase. Als zorgvragers niet tijdig worden geïdentificeerd voor de palliatieve zorgbenadering is de kans groot dat het gesprek over wensen en behoeften ten aanzien van het levenseinde niet of te laat plaatsvindt. Passende zorg wordt dan niet gerealiseerd.

Lees het artikel

Laagdrempelige ethiekondersteuning in palliatieve zorg

Als verpleegkundige of verpleegkundig specialist werkzaam in palliatieve zorg krijgt u regelmatig te maken met situaties waarin het niet duidelijk is wat het juiste is om te doen. Gestructureerd stilstaan bij wat van waarde is voor uzelf en de betrokkenen kan helpen uw ‘morele veerkracht’ en uw ‘morele competenties’ te vergroten. In dit artikel wordt een laagdrempelige methode geïntroduceerd, CURA, die u hierbij kan helpen.

Lees het artikel

Cultuursensitieve zorg bij het levenseinde

Persoonsgerichte zorg is het streven, zeker in de zorg aan het levenseinde. Bovendien moet er in die zorg ook aandacht zijn voor de naasten. Hoe doe je dat als de familie andere waarden en normen hanteert dan je zelf gewend bent? Dit artikel zet inzichten uit onderzoek over cultuursensitieve palliatieve zorg op een rijtje.

Lees het artikel

Wanneer begint de palliatieve fase

Diana Wyatt  Rubriek(en): Palliatieve zorg

Wie gaat zoeken naar informatie over palliatieve zorg komt in een oerwoud van informatie, onderzoek, richtlijnen en artikelen terecht. Wat betekent deze hoeveelheid aan informatie, onderzoek en richtlijnen nu voor de praktijk? Hoe wordt hiermee gewerkt door artsen, verzorgenden en verpleegkundigen? Zijn richtlijnen en meetinstrumenten alleen geïmplementeerd op palliatieve units binnen een verpleeghuis of werken andere afdelingen hier ook mee? Hoe wordt de palliatieve fase herkend door...

Lees het artikel

Een mondvol problemen in de palliatieve fase

Mondproblemen in de palliatieve fase vormen een ernstige bedreiging voor de kwaliteit van leven. Soms kunnen zij ertoe leiden dat patiënten eten en drinken gaan vermijden. Ernstige infecties van de mond kunnen zelfs leiden tot verspreiding door het hele lichaam (sepsis). Verpleegkundige zorg bij mondproblemen bestaat uit het geven van voorlichting over en het toepassen van preventieve maatregelen en regelmatige mondinspectie bij mensen met een verhoogd risico op mondproblemen. Als...

Lees het artikel

Angst in de palliatieve fase bij kwetsbare ouderen

Ton Bakker  Rubriek(en): Palliatieve zorg

  Angstsymptomen komen in de palliatieve fase vaak voor bij (kwetsbare) ouderen. De verpleegkundige kan in de palliatieve en stervensfase een zorgomgeving creëren waarin angst en verdriet de juiste aandacht krijgen. Om een geïntegreerde behandeling en begeleiding te kunnen geven is het toepassen van een specifieke manier van klinisch redeneren noodzakelijk. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de dynamische systeemanalyse en van de ‘stepped...

Lees het artikel

Palliatieve sedatie, uitvoering in de praktijk

Palliatieve sedatie is een verzamelnaam voor interventies die bij ernstig lijden van patiënten in de laatste fase van hun leven kunnen worden toegepast. De verschillende vormen van sedatie komen aan de orde, waarbij de medische, verpleegkundige en belevingsaspecten van de patiënt en zijn mantelzorgers besproken worden.

Lees het artikel

Sterven op je eigen manier

Bert Buizert  Rubriek(en): Palliatieve zorg

Een gesprek over het levenseinde wordt vaak als lastig ervaren. Toch is het voor verpleegkundigen belangrijk om hierover te kunnen spreken met cliënten. In de meest kwetsbare fase van het leven is het belangrijk om wensen en voorkeuren van cliënten in kaart te brengen. Het bewust worden van de verschillende menstypen kan helpen bij deze kwetsbare gesprekken.

Lees het artikel

Vroegtijdige zorgplanning

Vroegtijdige zorgplanning is in opkomst als maat voor goede zorg. Het Amerikaanse programma Respecting Choices® is een proces gericht op begrip, reflectie en discussie met behulp van gestandaardiseerde gesprekken. Getrainde gespreksondersteuners verkennen doelen en waarden van patiënten en de medisch behandelaar vertaalt met de patiënt de uitkomsten van deze gesprekken in te voeren beleid.

Lees het artikel

Bewust stoppen met eten en drinken

Bewust stoppen met eten en drinken (STED) is een methode die al eeuwen wordt gebruikt om het sterfproces te versnellen. In onze huidige maatschappij bestaat de gedachte dat STED een onwaardige manier is om te overlijden. In de praktijk blijkt, zeker met goede begeleiding, dat STED tot een rustige en milde dood kan leiden.

Lees het artikel

Begeleiding bij kritische beslismomenten in de palliatieve fase

Palliatieve zorg behelst meer dan alleen de zorg in de terminale fase. Vroegtijdig markeren van de palliatieve fase en het bespreken van wensen, behoeften, noden, voorkeuren en prioriteiten voor verdere behandeling en zorg met zorgvragers met een levensbedreigende aandoening is belangrijk om overbehandeling of palliatieve onderbehandeling te voorkomen. Een zorgvrager kan vervolgens betere afwegingen maken die passen bij haar/zijn situatie en levensvisie en daarmee een behandeling afwijzen....

Lees het artikel

Dyspneu in de palliatieve fase

Dyspneu komt veel voor in de palliatieve fase van hartfalen, COPD en kanker. Het komt voor bij 35% van de patiënten met kanker in de palliatieve fase, bij 94% van de patiënten met een gevorderd stadium van COPD en bij 72% van de patiënten met een gevorderd stadium van hartfalen.1 Dyspneu heeft een grote invloed op de kwaliteit van leven en gaat bijna altijd gepaard met angst. Ernstige benauwdheid is niet alleen voor de patiënt een angstige ervaring, maar ook voor zijn...

Lees het artikel

Nieuwe wetgeving omtrent onvrijwillige zorg

Het wetsvoorstel Zorg en dwang is van belang voor verpleegkundigen werkzaam in de ouderenzorg, thuiszorg en zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. De kern van de nieuwe wet is dat onvrijwillige zorg geen vanzelfsprekend onderdeel mag vormen van de zorg. Onvrijwillige zorg is alleen toegestaan indien het doel van de zorg is een ernstig nadeel voor de cliënt te bestrijden en er geen alternatieven beschikbaar zijn; de zogeheten ‘nee-tenzij’ regel. Onvrijwillige zorg...

Lees het artikel

Onvrijwillige zorg in het verpleeghuis

Er is nieuwe wetgeving op komst: de Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen wordt vervangen door Wet zorg en dwang. Daardoor verandert er nogal wat op het gebied van onvrijwillige zorg bij mensen met dementie.

Lees het artikel

Een euthanasie verklaring bij dementie: dilemma’s en verantwoorde zorg

Jeanneke van der List  Rubriek(en): Dilemma

Zorg verlenen aan een dementerend persoon met een euthanasieverklaring is een van de zeer complexe situaties waarmee teams in de psychogeriatrische zorg te maken krijgen. De maatschappelijke discussies over dit onderwerp maken verschillen in opvattingen zicht baar. In de praktijk zullen teams door middel van multidisciplinaire samenwerking hun weg naar een zo goed mogelijke zorg dienen te vinden. Dit artikel beschrijft de dilemma’s en de wijze waarop hier tot een verantwoorde besluit...

Lees het artikel

Domotica in de zorg

Renée Verwey  Rubriek(en): Innovatie

Domotica, zoals slimme alarmering, uitluisteren, verlichting of elektronische medicijndispensers zijn toepassingen of apparaten die door afstandsbedieningen, sensoren, computers of smartphones worden aangestuurd. Zowel thuis als in kleinschalige woonvormen en in zorginstellingen wordt steeds meer domotica toegepast ter verbetering van de kwaliteit van zorg en tevens ter ontlasting van zorgpersoneel. Meer informatie en filmpjes vindt u op:...

Lees het artikel

Het stervensproces

De zorg voor een goed sterfbed is een belangrijk onderdeel van palliatieve zorg. Onderkenning van en communicatie over de start van de stervensfase is van het grootste belang. Vermoeidheid, zwakte, gewichtsverlies, ophouden met eten en drinken, en sufheid zijn inherent aan de stervensfase. De zorg is gericht op een zo optimaal mogelijke kwaliteit van leven c.q. sterven en op begeleiding van de naasten. Onnodige medische en verpleegkundige (be)handelingen worden achterwege gelaten en de...

Lees het artikel

Vermijden van ziekenhuisopname nabij het levenseinde; de rol van verpleegkundigen

Ongeveer de helft van de patiënten, die niet onverwacht overlijden, wordt in de laatste drie levensmaanden opgenomen in het ziekenhuis. De meeste mensen willen in deze periode juist thuisblijven en daar ook overlijden. Ria de Korte-Verhoef beschrijft in haar promotieonderzoek vijf strategieën om ziekenhuisopname nabij het levenseinde te vermijden. Verpleegkundigen spelen hierbij een belangrijke rol.

Lees het artikel

Veranderen in de ouderen zorg; de rol van de verpleegkundig leider

Katja Essen-Berman  Rubriek(en): Innovatie

Momenteel verandert er veel in de gezondheidszorg; ook in de ouderenzorg zit men niet stil. Verbeterprogramma’s en innovatieprojecten, alle gericht op een paradigmashift die het leven van de oudere weer meer van henzelf moet maken. Ook het ministerie stuurt aan op een verandering en verbetering van de verpleeghuiszorg, die zijn uitgewerkt in het verbeterprogramma verpleeghuizen ‘Waardigheid en Trots’, geïnitieerd door staatssecretaris Van Rijn. Het verbeterprogramma...

Lees het artikel

De cliënt centraal

Els Hoekman  Rubriek(en): Multimorbiditeit

COPD, diabetes en artrose, drie bekende aandoeningen die kunnen voorkomen bij ouderen. Bij sommige mensen zijn ze alle drie tegelijk aanwezig. Hoe kan de cliënt centraal komen te staan in de wirwar van zorgvragen en problemen? Welke consequenties heeft dit voor de cliënt zelf en voor de zorg die er verleend moet worden? Naast het verpleegkundig beleid zal in dit artikel een aantal punten uit het medisch beleid worden belicht.

Lees het artikel

Methodisch werken met het Omaha System

Het werken met classificatiesystemen in de verpleegkunde bestaat al lang, toch lijkt het actueler dan ooit. Door de hervormingen in de langdurige zorg wordt er van zorgverleners verwacht dat zij inzichtelijk maken welke zorg ze leveren en waarom. Classificatiesystemen zijn bedoeld om methodisch werken te ondersteunen. Het Omaha System is een classificatie die in Amerika is ontwikkeld en erkend is als zinvol systeem. Het Omaha System is opgebouwd uit drie samenhangende componenten; een...

Lees het artikel

Vakbekwaam indiceren

De wijkverpleegkundige heeft er een taak bij gekregen, zij gaat zorg op een transparante manier indiceren. Het wijkgericht indiceren is het gevolg van een wetswijziging. Sinds 1 januari 2015 vallen de extramurale verpleging en verzorging niet meer onder de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) maar onder de Zorgverzekeringswet (Zvw). Kennis van ‘vakbekwaam indiceren’ en wetgeving is essentieel om dit goed te kunnen uitvoeren.

Lees het artikel

Dilemma’s aan het sterfbed

Blois, J. de en Paulien Spieker  Rubriek(en): Dilemma

Oude mensen die in het verpleeghuis wonen, gaan een keer dood. Vaak kondigt de dood zich van tevoren aan. Een oudere verpleeghuisbewoner krijgt bijvoorbeeld griep en een longontsteking, waardoor de gezondheidssituatie van de bewoner verslechtert. In veel gevallen is er vooraf door de specialist ouderengeneeskunde met de bewoner en familie al eens gesproken over de keuzes die moeten worden gemaakt op het moment dat de gezondheid van de bewoner verslechtert. Wil de bewoner gereanimeerd...

Lees het artikel

Mensenrechten en de ouderenzorg

Aan de hand van de casus van een mevrouw met somatische en psychische problemen wordt in dit artikel het mensenrechtenperspectief in de ouderenzorg toegelicht. Zorg moet beschikbaar, aanvaardbaar, kwalitatief voldoende en toegankelijk zijn. Deze criteria worden toegepast op de casus. Tot slot wordt toegelicht wat zorgprofessionals kunnen doen om zorg te kunnen geven vanuit het mensenrechtenperspectief.

Lees het artikel

Ouderenmishandeling

Elly van Ooyen  Rubriek(en): Dilemma

Ouderenmishandeling is een breed begrip en omvat zowel ontspoorde zorg, financiële uitbuiting als psychische en lichamelijke mishandeling, verwaarlozing en seksueel misbruik. Ouderenmishandeling komt voor in de thuissituatie, maar ook in zorginstellingen.

Lees het artikel

Veilige principes in de medicatieketen

De ‘Veilige principes’ richten zich op veilige zorg voor de cliënt én op veilig werken voor de professional. De ‘Veilige principes in de medicatieketen VVT’ beschrijven wat ‘in principe’ veilig is in de medicatiezorg en wat daarbij de taak en verantwoordelijkheid zijn van cliënt, arts, apotheker, verpleegkundige en verzorgende, en bestuurder van de zorgorganisatie. Samen moeten zij een sluitende medicatieketen vormen.

Lees het artikel

Kennis is de basis

Kennis is de basis voor iedere verpleegkundige/verpleegkundig specialist om haar werk goed te kunnen doen. Vooral de zorg voor ouderen vraagt een breed scala aan kennisthema’s. Maar hoe ziet die kennis eruit in de dagelijkse praktijk? Waarom moet u als verpleegkundige zoveel weten? Hoe kunt u deze kennis opdoen tijdens het dagelijks werk? Dit artikel neemt u mee met meneer Davidson en zijn partner. Het illustreert waarom kennis belangrijk is om de beste zorg te...

Lees het artikel

Op zoek naar een goede richtlijn

Een verpleegkundige richtlijn bevat aanbevelingen voor de zorg rondom een thema, om zo de kwaliteit van zorg te verhogen. Een richtlijn bevat dus een schat aan informatie, die gebruikt kan worden om beargumenteerd zorg te verlenen. Deze kennis, samen met de voorkeur van de patiënt en ervaring van de zorg, maken het mogelijk zorg te verlenen volgens evidence-based practice.

Lees het artikel

Mogelijkheden met Google Glass

Eveline Peereboom  Rubriek(en): Innovatie

Door de extramuralisering van zorg zal het aantal cliënten met een hogere zorgzwaarte in de thuissituatie toenemen. Om de kwaliteit van de zorg te blijven waarborgen, is innovatie nodig. Een voorbeeld hiervan is Google Glass. Dit is een draagbare computer in de vorm van een bril, die het gezichtsveld van de drager in beeld brengt. Door de inzet van Google Glass kan een zorgprofessional op afstand worden begeleid door een andere professional. Ook kan een mantelzorger worden begeleid bij...

Lees het artikel

Accepteren of activeren?

Aan de hand van een casus uit de praktijk van een man met de ziekte van Parkinson wordt nagegaan tegen welke problemen zowel verpleegkundigen en verzorgenden, als de cliënt zelf en diens naasten aanlopen en welke gevolgen deze hebben. Vervolgens wordt erop ingegaan hoe door middel van de multidisciplinaire methode PDL (passiviteiten van het dagelijks leven) omgegaan kan worden met deze problematiek. Hierbij wordt steeds gekeken welke zelfzorgtekorten als passiviteit moeten worden...

Lees het artikel

Amputatie van een onderste extremiteit

In Nederland vindt er circa 3.300 keer per jaar een amputatie van een onderste extremiteit plaats. Van de amputatiepatiënten is 80% ouder dan 65 jaar. Voor de patiënt en diens directe omgeving is een amputatie een zeer ingrijpende gebeurtenis. Het revalidatieproces is intensief. Als verpleegkundige of verpleegkundig specialist vervult u een belangrijke rol in deze complexe en multidisciplinaire (medische) zorg rondom een amputatiepatiënt.

Lees het artikel

Uitdagingen in het werken met het zorgleefplan

Esther van Loon  Rubriek(en): Dilemma

Het zorgleefplan is geïntroduceerd om cliëntgerichte zorg te realiseren: zorg die gebaseerd is op de voorkeuren van de cliënt. Uit evaluaties van het werken met het zorgleefplan blijkt dat sinds de start ervan de cliënt meer betrokken wordt bij de zorgverlening. Dit artikel bespreekt twee belangrijke uitdagingen voor verpleegkundigen en verzorgenden. De eerste is erop gericht dat het zorgleefplan blijft bijdragen aan het gesprek over...

Lees het artikel

Communicatiehulpmiddelen voor mantelzorgers

Door maatschappelijke ontwikkelingen, en veranderende zorgbehoeften vindt er een verschuiving plaats van face-to-facecommunicatie naar communicatie met behulp van digitale hulpmiddelen. Digitale communicatiemiddelen die in zorgsituaties worden gebruikt moeten voldoen aan de behoeften van mantelzorgers. Het SOFA-model geeft deze behoeften weer. In dit artikel worden verschillende digitale communicatiemiddelen toegelicht.

Lees het artikel

Zorgacceptatie van oudere zorgmijders

De inspanningen om de zelfstandigheid van ouderen te ondersteunen, stuiten vaak op weerstand van betrokkenen. Hoe kan het zelfmanagement gestimuleerd worden bij dit type zorgmijders? We hebben het hier over ouderen die dreigen vast te lopen, omdat zij vasthouden aan gewoonten die niet meer passend zijn nu zij steeds kwetsbaarder worden.

Lees het artikel

Verpleegkundige interventies bij COPD

Ingrid Smit  Rubriek(en): Multimorbiditeit

Ernstige COPD is een complexe longaandoening, die voor de cliënt bij het verdere beloop van de ziekte een hoge ziektelast meebrengt. Kortademigheid bij inspanning, en soms ook in rust, en het optreden van longaanvallen verminderen de kwaliteit van leven. Cliënten hebben veelal moeite met het uitvoeren van de behandeling, met name de niet-medicamenteuze kant als stoppen met roken en in beweging blijven. Het met empathie en zonder oordelen begeleiden van mensen met COPD helpt bij het...

Lees het artikel

Virtual reality bij mensen met dementie

Stelt u zich eens voor dat u een onrustige cliënt met dementie kon helpen door hem weer even te laten terugkeren naar vroeger. Door hem onder te dompelen in de geuren, kleuren en beelden van toen, hem door de straten van vroeger te laten lopen en de omgeving van zijn jeugd te laten zien. Klinkt dit als toekomstmuziek? Nee, het is wellicht mogelijk in de (nabije) toekomst, gewoon bij iemand thuis of in het verpleeghuis, met behulp van virtual reality.

Lees het artikel

Meerdere aandoeningen tegelijk

In dit artikel wordt het begrip multimorbiditeit besproken. Aan de hand van een casus wordt er wat dieper op dit onderwerp ingegaan. Richtlijnen houden nog onvoldoende rekening met multimorbiditeit. Multimorbiditeit is op de eerste plaats een probleem voor de oudere zelf en daarnaast voor zowel de thuiszorg als intramurale zorg, waarbij de richtlijnen elkaar soms tegenspreken. Dit geeft de nodige problematiek voor de oudere, maar ook voor behandeling en verpleging. De kunst is dan ook...

Lees het artikel

De medicatiebeoordeling

In 2006 toonde de Nederlandse HARM-studie aan dat ruim 5% van alle ongeplande ziekenhuisopnames (dat zijn 41.000 opnames) werd veroorzaakt door medicatie. Van deze opnames bleek 46% vermijdbaar. De studie liet zien dat vooral ouderen een verhoogd risico lopen op een ziekenhuisopname door medicatie. Ouderen gebruiken vaak meer medicatie dan jongeren, maar ook leeftijdgebonden veranderingen in fysiologie en de aanwezigheid van cognitieve en fysieke beperkingen spelen een rol.

Lees het artikel

Een goede samenwerking tussen mentoren en zorgverleners

Herma Holtrigter  Rubriek(en): Dilemma

Het mentorschap is een van de drie Nederlandse beschermingsmaatregelen voor volwassenen. Het mentorschap wordt door de rechtbank ingesteld voor personen die ter zake van hun persoonlijke belangen niet of slechts gedeeltelijk wilsbekwaam zijn. De samenwerking tussen zorgverleners en mentoren verloopt echter niet altijd naar wens. In dit artikel wordt beschreven waar dat mogelijk mee te maken heeft en hoe de samenwerking kan worden verbeterd.

Lees het artikel

COPD

COPD staat voor chronic obstructive pulmonary disease (chronische obstructieve longziekte).De ziekte wordt veroorzaakt door chronische bronchitis en emfyseem en uit zich in klachten zoals productief hoesten en dyspneu. COPD heeft een grillig verloop en gaat gepaard met exacerbaties. Bij veel patiënten veroorzaakt COPD ook andere klachten zoals gewichtsverlies, afname van de spiermassa en psychische klachten. COPD is een sterk invaliderende aandoening. Met name bij ouderen...

Lees het artikel

Nierfalen en cognitieve beperkingen bij ouderen

Ouderen en cliënten in de thuiszorg hebben steeds vaker meerdere chronische ziekten tegelijkertijd. Zo hebben ouderen met chronische nierschade (CNS) een verhoogd risico op het ontwikkelen van cognitieve stoornissen. In deze bijdrage wordt toegelicht welke factoren hierop van invloed zijn en hoe u als verpleegkundige tijdig kunt anticiperen op de multiproblematiek.

Lees het artikel

Thuiszorg of verpleeghuis na ziekenhuisopname?

Ontslag uit het ziekenhuis van patiënten levert soms de vraag op of zelfstandig thuis wonen nog wel verantwoord is. De eigen professionele verantwoordelijkheid voor het leveren van goede medische zorg speelt hierbij een rol. In dit artikel worden diverse onderwerpen aangestipt die een rol spelen bij het kiezen van een oplossingsrichting in deze casus: mentorschap of een rechterlijke machtiging voor een onvrijwillige opname aanvragen en de overstijgende...

Lees het artikel

De jonge mantelzorger

Els Hoekman  Rubriek(en): Casuïstiek

Een op de vier kinderen in Nederland groeit op bij ouders die zorg nodig hebben. Als wijkverpleegkundige kunt u in situaties komen waarin de zorgvrager ondersteund wordt door kinderen: jonge mantelzorgers. Zeker als de zorgvrager chronisch ziek is en/of psychisch belast, kunnen er zorgen ontstaan over de kinderen. In dit artikel wordt uiteengezet hoe u hiermee als (wijk)verpleegkundige kunt omgaan.

Lees het artikel

Hoe kijk je naar ouderen?

Ton Bakker  Rubriek(en): Communicatie

Als gevolg van tekorten in de beroepsopleidingen is er in de gezondheidszorg voor kwetsbare ouderen veel ruimte voor persoonlijke beeldvorming. Dit heeft invloed op de kwaliteit van deze zorg. Deze persoonlijke beelden worden versterkt door eenzijdige beelden over ouderen in onder andere de media. Met behulp van de Dynamische Systeem Analyse kunnen de persoonlijke beelden worden verkend en omgezet naar meer professionele, inspirerende beelden.

Lees het artikel

Toegang tot digitaal dossier door mantelzorgers

Maria Gillis en Adri Kiers  Rubriek(en): Dilemma

Mantelzorgers en vrijwilligers vervullen een onmisbare rol bij de ondersteuning van en zorg voor de kwetsbare ouderen. Door de vergrijzing wordt er een toenemend beroep op hen gedaan. Het is belangrijk dat professionals en mantelzorgers als team samenwerken, waarbij gebruikgemaakt wordt van een multidisciplinair, individueel ondersteunings- en zorgplan. Inzage en rapporteren van cliënt en mantelzorg in het elektronisch dossier is een voorwaarde voor een optimale...

Lees het artikel

Effectief communiceren met de SBAR(R)

Er gaat nog wel eens wat mis in de communicatie tussen artsen en verpleegkundigen. Dit komt doordat deze professionals verschillend zijn opgeleid. Goede communicatie kan fouten en misverstanden voorkomen en leidt tot een betere kwaliteit van zorg. De SBAR(R) is een methode voor gestructureerde communicatie tussen verschillende professionals en bestaat uit de onderdelen: Situation, Background, Assessment en Recommendation (Repeat). Met behulp van de SBARR ordent u de...

Lees het artikel

Het veneus poortsysteem

Marjan Maneschijn  Rubriek(en): Handelingen

Door verplaatsing van zorg van eerste naar tweede lijn wordt er ook in de thuissituatie vaker gebruikgemaakt van toegangswegen voor centrale intraveneuze toediening van vloeistoffen, medicatie, bloedproducten, parenterale voeding of afname van bloedmonsters. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden. Behalve de hickman®-katheter(getunneld), picc-lijn (peripherally inserted central catheter), jugularis- of subclaviakatheter, kan er gebruik worden gemaakt van een veneus poortsysteem ook...

Lees het artikel

Orthostatische hypotensie

Het is van belang orthostatische hypotensie op een adequate en gestandaardiseerde wijze te bepalen, gebaseerd op wetenschappelijke literatuur. Door wetenschappelijke literatuur te integreren in de praktijk is het voor verpleegkundigen mogelijk om evidencebased practice (EBP) toe te passen in de dagelijkse verpleegkundige zorg. In dit artikel wordt ingegaan op het op de juiste manier bepalen van orthostatische hypotensie en de weg hiernaartoe.

Lees het artikel

De ouder wordende voet

Michèle de Smet  Rubriek(en): Casuïstiek

Er wordt veel gesproken over complexe zorg bij ouderen, valpreventie, en het in beweging houden van onze ouderen. De ouder wordende voet is een beetje een ondergeschoven kindje, terwijl er wel veel winst te behalen valt bij een tijdige multidisciplinaire aanpak. De verpleegkundige kan hierbij nauw betrokken zijn en een belangrijke rol vervullen. Welke veranderingen treden op bij de ouder wordende voet en welke gevolgen kunnen positief worden beïnvloed?

Lees het artikel

Dilemma’s over zelfmanagement*

De toegenomen nadruk op zelfmanagement kan tot ethische dilemma’s voor verpleegkundigen leiden. Verschillende waarden botsen in dat geval met elkaar. In dit artikel wordt een casus beschreven waarin verpleegkundigen verschillende waarden belangrijk vinden. De ene verpleegkundige vindt dat ‘zorgen voor een kwetsbare oudere’ inhoudt dat je zorg overneemt, terwijl de andere verpleegkundige in dezelfde situatie de oudere activeert tot zelfzorg. Het artikel voorziet in een...

Lees het artikel

Syndroom van Korsakov

Het syndroom van Korsakov is een aandoening die forse beperkingen kan meebrengen. Intensieve zorg en begeleiding zijn dan noodzakelijk, waarbij het van belang is dat deze aansluiten bij de zorgvragen van de cliënt. Kennis over het ziektebeeld is belangrijk om de zorgvragen goed te begrijpen. Dit artikel gaat in op oorzaken en gevolgen van het syndroom van Korsakov en brengt de lezer inzicht in de problemen die mensen met het syndroom wel en vooral niet ervaren. Ook biedt het artikel...

Lees het artikel

Functieverlies als gevolg van een ziekenhuisopname

Een groot deel van de ouderen heeft te maken met functieverlies als gevolg van een ziekenhuisopname. Dat betekent dat zij essentiële activiteiten zoals wassen, aankleden en lopen niet meer zelfstandig kunnen uitvoeren. Bij normale veroudering gaan de spiermassa en spierkracht achteruit; deze achteruitgang wordt ook wel sarcopenie genoemd. Een ziekenhuisopname kan deze achteruitgang verder versnellen. Vier factoren spelen daarbij een rol: de pre-existente geriatrische condities...

Lees het artikel

Van huis naar t(e)huis

Verhuizen naar een verpleeghuis is vaak een ingrijpende gebeurtenis, die doorgaans om een groot aanpassingsvermogen van (toekomstige) verpleeghuisbewoners en hun sociale omgeving vraagt. Zorgorganisaties staan voor de moeilijke taak ervoor te zorgen dat bewoners zich daar ondanks alles thuis voelen. Hoewel er steeds meer belang wordt gehecht aan het zo gastvrij mogelijk ontvangen en benaderen van verpleeghuisbewoners en hun familieleden, ontbreekt tot op heden een systematisch overzicht van...

Lees het artikel

Dehydratie: een verborgen risico voor kwetsbare ouderen

Dehydratie is een gezondheidsprobleem dat invloed heeft op de kwaliteit van leven en het risico van mortaliteit en morbiditeit vergroot. Naarmate de leeftijd stijgt, verandert de fysiologie van het lichaam zodanig dat ouderen extra kwetsbaar zijn voor dehydratie. Gezien de vergrijzing zal (het risico van) dit gezondheidsprobleem in de toekomst toenemen. Het tijdig opsporen van dehydratie is van groot belang, opdat de negatieve gevolgen ervan beperkt worden. Een gevalideerd (klinisch)...

Lees het artikel

Kwaliteit van leven en risico’s mijden; wat mag het zwaarst wegen?

Pieter Bos  Rubriek(en): Dilemma

Al jaren wordt gesproken over het verbeteren van de kwaliteit van zorg in de ouderenzorg. Meestal gaat het dan over de ‘technische kwaliteit’, met elk jaar een ander aandachtsgebied: medicatie, hygiëne, vrijheidsbeperkende maatregelen enzovoort. Stuk voor stuk uiteraard belangrijke onderwerpen, die ook zeker tot verbeteringen hebben geleid. De Zweedse banden zijn uitgebannen, medicatieprocessen zijn veiliger; waarbij steeds de veronderstelling leeft dat dit is wat de...

Lees het artikel

Aanpak complexe interventies

In de dagelijkse praktijk van een verpleegkundige worden vaak complexe interventies ingezet. Complexe interventies bevatten dikwijls meerdere interacterende componenten. Mede vanwege deze interacterende componenten is het lastig om complexe interventies te ontwikkelen, evalueren en implementeren. Internationaal wordt het MRC framework hiervoor vaak als hulpmiddel gebruikt. In dit artikel wordt het MRC framework uitgewerkt en toegelicht aan de hand van een casus en...

Lees het artikel

Systemische lupus erythematodes

Systemische lupus erythematodes (SLE) is een complexe chronische auto-immuunziekte, waarbij ontsteking van onder andere de huid, gewrichten, nieren en het hartzakje voorkomt. Naast lichamelijke problemen hebben patiënten vaak psychische klachten. Medische behandeling is mogelijk, genezing niet. Verpleegkundigen kunnen patiënten ondersteunen in het managen van hun ziekte en het bereiken van een voor hen optimaal niveau van gezondheid.

Lees het artikel

Samenwerking in een (mantel) zorgnetwerk

Met de invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning stimuleert de overheid de inzet van mantelzorgers en vrijwilligers in situaties waarin ouderen hulpbehoevend worden. Casemanagers kunnen mantelzorgers en vrijwilligers ondersteunen bij het inrichten van een mantelzorgnetwerk. Ongemerkt kan een zorgsituatie complexer worden, waardoor de grenzen die verbonden zijn aan de inzet van vrijwilligers in zicht komen. In dit artikel wordt aan de hand van de werkelijke situatie van Mevrouw...

Lees het artikel

Domotica, een punt van aandacht

Het inzetten van technologische oplossingen in de thuissituatie (domotica) kan er voor zorgen dat ouderen langer zelfstandig thuis kunnen wonen. Door de vraag en mogelijkheden, neemt de hoeveelheid beschikbare domotica dan ook in snel toe. Uiteraard brengt het gebruik van domotica veel voordelen met zich mee, maar de keerzijde hiervan blijft vaak onderbelicht. In dit artikel worden verschillende aandachtspunten bij de implementatie van domotica besproken met...

Lees het artikel

Hoe heilig is kleinschaligheid?

Ronald Geelen  Rubriek(en): Casuïstiek

Ruim vijftien jaar geleden sprak uw auteur op een symposium over de kwetsbaarheden van kleinschalig wonen voor mensen met dementie. In de zaal waren veel verontwaardigde blikken, maar óók mensen die opgelucht knikten. Er is nu meer ruimte en algemeen besef dat kleinschalig wonen niet in alles groots is. Als zorgprofessional wilt u weten wat de kwetsbaarheden zijn bij probleemgedrag van bewoners. Dat is zowel in een behandel- als verwijsfunctie van belang.

Lees het artikel

Motiverende gespreksvoering bij een dilemma

Wanneer een zorgvrager niet gemotiveerd lijkt voor gedragsverandering, dreigt een dilemma. In zo’n situatie kan motiverende gespreksvoering worden toegepast. Motiverende gespreksvoering maakt gebruikt van verschillende gesprekstechnieken. Ze is erop gericht de normale ambivalentie, die bij iedere gedragsverandering een rol speelt, op te lossen.

Lees het artikel

Onbedoeld afgevallen

Els Hoekman  Rubriek(en): Multimorbiditeit

Bij onbedoeld gewichtsverlies bij een oudere patiënt kunnen meerdere factoren meespelen: onderliggende ziekten, functionele beperkingen, ouderdom. Afhankelijk van het onderliggend probleem en het afgesproken beleid kunnen er verschillende interventies worden ingezet. Samenwerking met patiënt, familie en het hele zorgteam is daarbij onmisbaar. Aan de hand van een casus wordt in dit artikel uitgewerkt wat hierbij komt kijken.

Lees het artikel

Eigen verantwoordelijkheid verpleegkundig specialist

Een verpleegkundig specialist verzuimt het hemoglobine (Hb) van een patiënte in een verpleeghuis maandelijks te laten controleren. De patiënte moet uiteindelijk naar het ziekenhuis voor een bloedtransfusie. De dochter  dient een klacht in bij het regionaal tuchtcollege tegen de verpleegkundig specialist én de specialist ouderengeneeskunde.

Lees het artikel

Scabiës

Wendy Tas  Rubriek(en): Patiëntveiligheid

De hoofdklacht van scabiës is jeuk. Scabiës wordt regelmatig pas in een laat stadium herkend met alle gevolgen van dien. Alertheid op scabiës is geboden om grote ‘uitbraken’ in instellingen/thuiszorg te voorkomen. Een grote uitbraak in een instelling/thuiszorg heeft veel consequenties. De behandeling is tijdrovend, intensief en kostbaar.

Lees het artikel

Systematic review: wassen zonder water

Bij evidence-based practice (EBP) maakt een verpleegkundige voor de keuze van verpleegkundige interventies gebruik van bewijsmateriaal uit wetenschappelijk onderzoek. Wanneer een verpleegkundige gebruikmaakt van kwantitatief onderzoek, geldt een randomised controlled trial (RCT) als gouden standaard. In een systematic review worden de onderzoeksresultaten van meerdere RCT’s samengevoegd, waardoor het gemeten effect wordt versterkt....

Lees het artikel

Domotica en dementie

Ten gevolge van cognitieve stoornissen bij dementie kunnen stoornissen optreden in het plannen en organiseren. Inzet van domotica kan hier een oplossing zijn, mits dit past bij de zorgvraag en de persoonlijke (on)mogelijkheden van de persoon met dementie. De ergotherapeut kan hier een passend advies over geven, dat samen met andere zorgprofessionals uitgevoerd kan worden. Bij problemen met plannen en organiseren kan inzet van het beeldhorloge een oplossing zijn.

Lees het artikel

Hygiëne in de thuiszorg

Hygiëne is een belangrijke uitdaging in de gezondheidszorg. Sinds Florence Nightingale (1820-1910) is het een basisvaardigheid in de verpleegkunde. Wat is handhygiëne en wanneer pas je deze toe? Wat is een zorginfectie en hoe kunnen risicopatiënten worden gescreend? Tips voor het veilig gebruik van smartphones en tablets passeren de revue evenals persoonlijke bechermingsmiddelen.

Lees het artikel

BRMO in de thuiszorg

Overdracht van bijzonder resistente micro-organismen (BRMO) komt steeds vaker voor. Als ziekteverwekkers resistent worden tegen alle antibiotica, dan zijn infecties afkomstig van deze ziekteverwekkers niet langer te behandelen.. Het zorgt er ook voor dat de kosten van de gezondheidszorg oplopen. Verder is het risico om te overlijden aan voorheen gemakkelijk te behandelen infecties groter. Voor de praktijk betekent het dat verpleegkundigen vaker geconfronteerd zullen...

Lees het artikel

Visuele beperkingen in het verpleeghuis

De verpleeghuisbewoner met visuele beperkingen is veelal afhankelijk van ondersteuning door de zorgprofessional. Als zorgprofessionals zich meer bewust worden van de rol die de omgeving speelt voor ouderen met een visuele beperking, kunnen zij de omgeving aanpassen. Het Omgevings Observatie-instrument voor mensen met een Visuele Beperking (OOVB) kan hiervoor als discussie-instrument gebruikt worden.

Lees het artikel

Omgaan met seksueel grensoverschrijdend gedrag

Egbert Kruijver  Rubriek(en): Casuïstiek

Seksueel grensoverschrijdend gedrag is een structureel en wereldwijd probleem. Verpleegkundigen krijgen hier bovengemiddeld vaak mee te maken. Het vormt een lastig en belastend deel van uw dagelijkse praktijk. U krijgt waardevolle tips om met dit gedrag om te gaan die direct toepasbaar zijn (en niet alleen in uw werk).

Lees het artikel

Multipele sclerose

Marco Heerings  Rubriek(en): Ziektebeeld

Multipele sclerose (MS) is een chronische aandoening van het centrale zenuwstelsel. MS komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen (3 : 1). Er wordt nog steeds onderzoek verricht naar de oorzaken en mogelijke behandeling van MS. In dit artikel leest u enkele resultaten daarvan. Mensen met MS vormen een grote belasting voor de mantelzorger. Voor u als verpleegkundige en verpleegkundig specialist is er een aantal aandachtpunten waarmee u rekening dient te houden.

Lees het artikel

Myotone dystrofie type 1

Els Hoekman  Rubriek(en): Ziektebeeld

Myotone dystrofie is een langzaam progressieve systeemziekte. Het is een autosomaal overerfbare ziekte, waardoor er in één familie vaak meerdere personen zijn die deze ziekte hebben. Naast allerlei fysieke kenmerken hebben deze mensen last van verlies aan initiatief en van slaapzucht. Het is van groot belang de behandeling en begeleiding hierop af te stemmen.

Lees het artikel

De oudere huid

D e oudere huid wordt steeds dunner, droger en fragieler. De verschillende huidlagen zijn niet meer zo stevig met elkaar verbonden, waardoor rimpels kunnen ontstaan, maar ook acute, pijnlijke wonden. Onder invloed van medicijnen en leefgedrag, zoals roken, voeding, matige huidverzorging, kan de huid bij bepaalde patiëntengroepen nog dunner zijn. Vaak ontstaan skin tears door wrijven, schaven, stoten of vallen, waarbij de huidlagen van elkaar losraken. Preventie van deze wonden is van...

Lees het artikel

De PICC

Een PICC is een centrale katheter die perifeer, meestal in de bovenarm wordt ingebracht. Voordeel van deze lijn is dat de katheter wel een jaar of langer kan blijven zitten, waardoor de patiënt niet elke keer opnieuw geprikt hoeft te worden. Het uiteinde van de katheter ligt centraal in de overgang van de vena cava superior naar het rechter atrium. Daardoor raakt het bloedvat minder snel geïrriteerd en kunnen irriterende vloeistoffen zoals cytostatica of totale parenterale voeding...

Lees het artikel

‘Samen beslissen’ met kwetsbare ouderen

Besluiten over gezondheids- en behandeldoelen voor kwetsbare ouderen met multimorbiditeit moeten in lijn zijn met uitkomsten die voor de ouderen zelf het meest ‘er toe doen’. Een goed proces van ‘Samen beslissen’ door ouderen, hun naasten en de zorgverlener draagt daaraan bij. In de praktijk wordt er minder vaak samen beslist dan ouderen en naasten zouden  willen. Door eerder in het proces stil te staan bij wat voor ouderen belangrijk is voor hun kwaliteit van...

Lees het artikel

Dementerenden met probleemgedrag

Rubriek(en): Communicatie

Probleemgedrag is gedrag van de patiënt dat door de patiënt en/of zijn omgeving als moeilijk hanteerbaar ervaren wordt. Probleemverheldering, behandeldoelen, behandeling en evaluatie vormen de basis van de behandeling van probleemgedrag. Naast behandeling van ziekten, inzetten van middelen en maatregelen en psychofarmacotherapie, vormt psychosociale behandeling en begeleiding de belangrijkste pijler van behandeling. Deze pijler is het meest effectief. Multidisciplinaire behandeling...

Lees het artikel

Complicaties van de perifere intraveneuze infuuscanule

Complicaties bij een perifere intraveneuze infuuscanule (iv-canule) komen veel voor en kunnen zeer ernstige gevolgen hebben. Er bestaat in Nederland nog geen richtlijn voor infuuszorg. Ziekenhuizen hanteren verschillende protocollen. De belangrijkste spelregels op een rij.

Lees het artikel

Kwetsbare ouderen en pesten

Bij ‘pesten’ denken we eerder aan kinderen, scholen en gedrag tussen werknemers in bedrijven. Er is nauwelijks theorievorming en evenmin onderzoek naar pestgedrag tussen kwetsbare ouderen in zorginstellingen. Terwijl het daar ook voorkomt, en niet zelden! Dit artikel gaat in op de praktische consequenties en geeft voorlopige aanbevelingen.

Lees het artikel

PTSS na opname intensieve care

Patiënten die langere tijd op de IC zijn verpleegd kunnen te maken krijgen met lichamelijke en/of psychische klachten. Helaas komen deze klachten veel voor en kunnen tijdens het verdere herstel de kwaliteit van leven van de patiënt zelf, maar ook die van zijn naasten, fors beïnvloeden. Op de nazorgpolikliniek wordt hulp geboden in de vorm van begeleiding bij de verwerking van alle gebeurtenissen op de IC om zo de kwaliteit van leven te verbeteren.

Lees het artikel

Kwetsbaarheid bij besluit over reanimatie

Susanne van den Hooff  Rubriek(en): Dilemma

Het door een oudere patiënt te nemen reanimatiebesluit vereist zorgvuldigheid van de zorgverlener ten aanzien van het verstrekken van de juiste informatie, maar ook ten aanzien van de kwetsbaarheid van de patiënt bestaande uit zowel ‘frailty’ als ‘vulnerability’.

Lees het artikel

Omgevingszorg bij mensen met dementie

Mensen met dementie raken de grip op hun leven kwijt. Dit wordt versterkt als iemand met dementie verhuist naar een verpleeghuis. Zo'n iemand raakt dan het vertrouwde thuis kwijt en moet wennen aan een nieuwe omgeving. Verpleeghuizen zijn vaak praktisch ingericht en moeten voldoen aan allerlei wet- en regelgeving. Deze omgeving is hygiënisch en ergonomisch, maar dat leidt voor mensen met dementie vaak tot onoverzichtelijke situaties en stress.

Lees het artikel

Hypertensie

Hypertensie (hoge bloeddruk) is geen ziekte op zichzelf, maar een van de risicofactoren voor het ontwikkelen van hart- en vaatziekten (HVZ) zoals hartinfarct, angina pectoris, hartfalen, herseninfarct, transiënte ischemische aanval (TIA), aneurysma aortae en perifeer arterieel vaatlijden. Dit geldt voor zowel diastolische als systolische hypertensie. De kans op cardiovasculaire problemen wordt groter naarmate de bloeddruk en/of de leeftijd stijgt.

Lees het artikel

Wondspoelen in de praktijk

Er zijn verschillende toepassingsvormen voor het reinigen van een wond, waaronder het spoelen met NaCl 0,9%, het spoelen met kraanwater en het gebruikmaken van speciale wondreinigingsvloeistoffen. Wanneer kiest u voor welke vloeistof? Een wondverband wordt voorgeschreven door de behandelaar, maar de manier van wondreiniging vaak niet. Hoe gaat de verpleegkundige hiermee om in de praktijk? Kortom, wat is de zin en de onzin van het wondspoelen?

Lees het artikel

Zoektocht naar passende technologie

Michelle Heijblom  Rubriek(en): Innovatie

Technologie kan worden ingezet om ouderen langer zelfstandig thuis te laten wonen. Het is echter lastig om wegwijs te worden in de verschillende technologische mogelijkheden. Hoe kom je bijvoorbeeld vanuit een hulpvraag tot een technologische oplossing? In dit artikel wordt uitgelegd hoe u door de vraag stapsgewijs uit te werken, de weg naar passende technologie kunt vinden.

Lees het artikel

Dementiediagnostiek bij oudere migranten

Vanaf de jaren zestig kwamen er jonge mensen vanuit Turkije, Marokko, Suriname en de Nederlandse Antillen naar Nederland toe. Deze eerstegeneratie migranten heeft nu de leeftijd bereikt waarop zich dementie kan openbaren. Dementie komt bij ouderen uit deze groep drie tot viermaal vaker voor dan bij in Nederland geboren ouderen.1 Dit artikel geeft inzicht in de oorzaken van het vaker voorkomen van dementie bij migranten en geeft verklaringen waarom de diagnose vaak pas laat of helemaal niet...

Lees het artikel

Communicatie over intimiteit en seksualiteit in de ouderenzorg

Veroudering, veelal in combinatie met (chronische) aandoeningen en de behandeling daarvan, beïnvloedt de kwaliteit van leven op verschillende manieren, waaronder de beleving van intimiteit en seksualiteit. De verpleegkundige en de verpleegkundig specialist hebben een belangrijke rol in het signaleren en bespreken van veranderingen en problemen in intimiteit en seksualiteit. Het BLISSS-communicatiemodel biedt hier concrete handvatten, waarbij een persoonsgerichte benadering van...

Lees het artikel

Een voltooid leven: klaar met hét of met dít leven?

Jasmijn de Lange  Rubriek(en): Dilemma

In de samenleving is het voltooide leven een actueel onderwerp van discussie. Het gaat hierbij niet altijd om mensen die terminaal of psychisch ondragelijk en uitzichtloos lijden en buiten de euthanasiewet (lijken te) vallen. Zorgverleners in de nabijheid van ouderen met uitspraken over een voltooid leven stuiten vaak op ándere vragen, zo blijkt uit onderzoek. Dit artikel gaat in op de aspecten van het voltooid leven en de rol van zorgverleners in het omgaan met...

Lees het artikel

Communicatie bij dementie

Ronald Geelen  Rubriek(en): Communicatie

Dementie is een progressieve hersenziekte die communicatieve aanpassingen vergt van verwanten en zorgverleners. De hersenen zijn opgebouwd uit hersenlagen die verschillende functies vervullen bij de communicatie. Kennis over de functie van deze hersenlagen biedt praktische inzichten in communicatieproblemen. In dit artikel verkennen we adviezen op basis van praktijkervaring en gecategoriseerd naar een eenvoudig hersenmodel van Bruce Perry.

Lees het artikel

Darmspoelen bij dwarslaesiepatiënten

Obstipatie en/of fecale incontinentie zijn een groot probleem voor dwarslaesiepatiënten. Een goed defecatiebeleid is daarom essentieel. Darmspoelen is een methode die ingezet kan worden om de stoelgang te reguleren. Het is goed aan te leren aan patiënt en zorgverlener(s), maar kent wel belangrijke absolute en relatieve contra-indicaties. Een goede training is essentieel om complicaties te voorkomen en therapietrouw te bevorderen.

Lees het artikel

Glaucoom

Glaucoom is een verzamelnaam voor oogaandoeningen die, met een hoge oogboldruk als belangrijkste risicofactor, een beschadiging van de oogzenuw als centrale kenmerk hebben. De oogzenuwbeschadiging heeft gezichtsvelddefecten tot gevolg en leidt onbehandeld uiteindelijk tot blindheid. Glaucoom wordt door patiënten vaak pas opgemerkt als er al forse schade is opgetreden. Het is daarom belangrijk dat glaucoom zo vroeg mogelijk gesignaleerd wordt. De behandeling is erop gericht het proces te...

Lees het artikel

Farmacogenetica: DNA-informatie voor medicatie op maat

Geneesmiddeltherapie is een groot goed. Toch zijn er aanzienlijke problemen: bijwerkingen van medicijnen veroorzaken 5-7% van alle ziekenhuisopnamen. Als het gaat over effectiviteit, blijkt maar 25-60% effectief. Dat mensen verschillend reageren op medicatie blijkt grotendeels vast te liggen in het DNA. Door het uitvoeren van een farmacogenetische analyse is medicatie op maat nu echter voor iedereen mogelijk.

Lees het artikel

Apathie

Apathie is een veelvoorkomend probleem bij diverse aandoeningen. Denk bijvoorbeeld aan mensen met de ziekte van Alzheimer of Parkinson, maar ook bij mensen met hersenletsel, een depressie of met schizofrenie. Ondanks de impact van apathie op het leven van patiënten en naasten, blijkt het lastig om het te diagnosticeren en behandelen. Wat is het kernprobleem van apathie, welke gebieden in het brein zijn hierbij betrokken en hoe zouden we apathie misschien beter kunnen meten en behandelen?

Lees het artikel

Bewijs voor werking muziektherapie?

Verpleegkundigen nemen besluiten over de keuze van verpleegkundige interventies. Maar hoe weet je nou zeker dat de gekozen interventie ook daadwerkelijk bijdraagt aan een verbetering van de situatie van de patiënt? Bij evidence-based practice (EBP) maakt de verpleegkundige gebruik van bewijsmateriaal uit wetenschappelijk onderzoek. Hiervoor moet beoordeeld worden of het onderzoek volgens de geldende kwaliteitseisen is uitgevoerd. In dit artikel nemen we een bestaand wetenschappelijk...

Lees het artikel

Urine-incontinentie bij ouderen

Urine-incontinentie bij ouderen is een veelvoorkomend probleem dat grote invloed kan hebben op de kwaliteit van leven. Het niet tijdig onderkennen van dit probleem draagt bij aan de toenemende kwetsbaarheid van ouderen. Verpleegkundigen spelen een rol bij het tijdig signaleren en behandelen van incontinentieproblemen. Hiervoor hebben ze kennis nodig van verschillende vormen van incontinentie. Zij ondersteunen ouderen bij het kiezen van passende maatregelen.

Lees het artikel

Hartfalen

Marjan Maneschijn  Rubriek(en): Ziektebeeld

Hartfalen is een complex van klachten en verschijnselen ten gevolge van een tekortschietende pompfunctie van het hart. Er worden drie vormen van hartfalen onderscheiden. Voor de symptomen is het onderscheid tussen backward failure (falen vóór de aangedane harthelft) en forward failure (na de aangedane harthelft) van belang. De belangrijkste oorzaak van hartfalen is het doormaken van een hartinfarct; ook andere oorzaken worden besproken. Door de vele oorzaken en vormen van...

Lees het artikel

Inloggen